Rusya için geri dönüş sözü!

Bugüne kadar, birçok Rus tahmin edebileceğimiz onlarca sorundan ötürü Afganistan’ı hiç duymamış olmayı yeğlerdi. Ancak Sovyetler Birliği’nin küçük düşürücü parçalanmasından 20 yıl sonra, NATO, Rusya’yı yeniden birlik içine çekmeye çalışıyor. NATO Genel Sekreteri Anders Fogh Rasmussen tarafından desteklenen plana göre, Moskova’nın Afgan ve NATO birliklerine helikopter sağlaması ve anti-narkotik ve sınır güvenliği konularında yardımcı olması gerekiyor.

Rus Devlet Başkanı Dimitriy Medvedev’in, bu ay sonlarında Lizbon’da gerçekleşecek olan NATO zirvesinde anlaşmayı imzalaması bekleniyor. Bunun yanında, hem Moskova hem de NATO, uzun süredir devam eden husumeti sona erdirmeyi umuyor. Rasmussen, zirve’nin yeni bir başlangıç sağlayabileceğine inanıyor. Ancak bu yeni başlangıç Rusya’ya pahalıya mal olacağa benziyor; Moskova, kuşkusuz Batı’ya göre daha kazançlı bir durumda olmak istiyor ve bu yardıma karşılık olarak, eski Sovyet bloğundaki 3000’den fazla olan NATO tugay birliklerinin yayılması üzerinde sınırlamalar yapılmasını istiyor. Aynı zamanda Batı Avrupa’da bulundurulacak uçak sayısının da kısıtlanmasını isteyen Rusya’nın en çok tartışılan talebi, Merkezi Avrupa, Balkanlar ya da Baltıklarda olabilecek muhtemel Batılı tüm askeri yayılma kararlarında veto hakkına sahip olmak. Bir arada ele alındığında, NATO’nun tavizleri, Rusya’nın “yakın çevre” (Eski Sovyet ülkeleri – near abroad) politikasını destekliyor.

Diyelim ki, Medvedev masadan istediği her şeyi alarak kalkmayabilir. Ancak, daha azına bile razı olsa, NATO’nun çıkarı ne olacak? Her ne kadar bu anlaşma sembolik olarak önemli görünse de, Moskova’yı Merkezi Asya’da NATO’nun lojistik faaliyetlerine engel olmaktan vazgeçirmek dışında, temelde büyük bir fayda sağlamayacak. Buna rağmen Rasmussen, Fransa, Rusya yanlısı Almanya ve Rusya’yla geçmişleri nedeniyle Moskova’ya şüpheyle bakan birçok yeni NATO üyesinin arasını açan tartışmalara bir son vermek istiyor.

Kuşkusuz ki Kremlin, kârlı bir gelişim ve ABD ve koalisyon kuvvetlerinin geri çekilmesinin ardından mineral çıkarma anlaşmaları umuduyla, Kabil’de yeni dostlar edinmek istiyor. Moskova çaresiz bir şekilde Afgan eroininin ülkeye girişine engel olmaya çalışıyor. Muhakkaktır ki, Rusya ve NATO arasındaki ilişkilerin sıfırlanması, hoş karşılanan bir değişiklik olacaktır. Ancak, eğer bu durum NATO’nun en savunmasız üyelerini savunmasında engel teşkil ederse, sorulması gereken bir soru vardır; öyleyse NATO’da olmanın anlamı nedir?

Newsweek / Çeviren: B. Alper Büyükarslan