Rusya’da seçimlerin galibi kim? – Analiz

Rusya’da merakla beklenen Parlamento (Duma) Seçimleri’ni geride bıraktık. Ancak bir haftadır devam eden gelişmelere bakılırsa, seçim sonuçlarının yankıları artarak devam edecek ve sonuçlar daha epeyce konuşulacak gibi görünüyor.

Rusya seçimleriyle ilgili merak edilen şey elbette seçimleri kimin kazanacağı değil, oy oranları sonucu parlamentoda oluşacak sandalye dağılımı ve böylece ortaya çıkacak yeni siyasi kompozisyondu. Özellikle Mart ayında yapılacak Başkanlık seçimlerinin olası sonuçları açısından, Başbakan ve müstakbel Başkan adayı Vladimir Putin’in partisi Birleşik Rusya’nın aldığı oy oranı ve bununla birlikte muhalif partilerin elde ettiği sonuçlar, tabanda varolan eğilimleri tesbit edebilmek adına önemliydi.

Rusya’da Duma seçimlerinde daha önce uygulanan  %7’lik barajın bu seçimde %10’a yükseltilmesine rağmen, parlamentoya giren parti sayısında bir değişiklik olmadı. Geçmiş dönemde Duma’da grubu bulunan dört partinin dördü de (Birleşik Rusya Partisi, Komünist Parti, Adil Rusya Partisi, Liberal Demokrat Parti) tekrar Duma’ya girerken, bu partiler içerisinde oy oranı ve sandalye sayısı düşen tek parti ise (%15′lik düşüşle) Birleşik Rusya oldu. Buna rağmen parlamentoda tek başına hükümeti kuracak çoğunluğu tekrar sağlayan Birleşik Rusya Partisi’ne, seçimlerde usulsüzlük yapıldığı iddiasıyla muhalifler adeta öfke kusuyor. Rusya’da gerçekleşen seçimler sonrası ortaya atılan iddialar ve bunların oluşturduğu etkilere geçmeden önce oy oranları ve Parlamentodaki sandalye dağılımına aşağıdaki tablo yardımıyla göz atmanın faydalı olacağını düşünüyorum.

Rusya Federasyonu Resmi Gazetesi Rassiskaya Gazeta’da yayınlanan resmi sonuçlara göre partilerin oyları ve Duma’daki sandalye dağılımı tablodaki gibi oldu:

*: Birleşik Rusya Partisi (BRP), Komünist Parti (KP), Adil Rusya Partisi (ARP), Liberal Demokrat Parti (LDP), Rusya’nın Vatanseverleri Partisi (RVP), Haklı Dava Partisi (HDP)
**: Başarı kriteri olarak; partilerin bir önceki parlamento seçimlerine oranla, oylarındaki artış veya düşüş göz önünde bulundurulmuştur.

Tabloda görünen seçim sonuçları yüzeysel bir şekilde değerlendirilecek olursa, seçimin galibi Birleşik Rusya gibi görülebilir. Ancak işin özüne bakılacak olursa, tarihinin en büyük oy kaybını yaşayan ve seçim sonuçlarını tartışmaya açık hale getirerek iktidarını şaibeli bir zemine çeken Birleşik Rusya’nın, belki de seçimin tek kaybedeni olduğunu rahatlıkla söyleyebiliriz. Seçim sonrası adeta tek yürek olan muhalefetin de, tek tek olmasa bile topluca seçimin kazanan tarafı olduğu iddia edilebilir. Muhalefet demişken, muhalif partiler arasında oy oranını en fazla arttıran Komünist Parti’nin (%7,6) istikrarlı yükselişini de, Rus halkının geçmişle gelecek arasında kaldığı ikilemin açık bir ifadesi olarak gözden kaçırmamak gerekir.

Rusya muhalefeti tarafından ortaya atılan; “Birleşik Rusya’nın pek çok sandıkta sonuçlarla oynadığı” yönündeki ithamlar pek de yabana atılamayacak belgelerle internette ve sosyal medyada gezmeye devam ediyor. Artan kamuoyu tepkisini azaltmak için izin verilen gösterilerin katılım açısından minimum sayıda tutulmaya çalışılması, uluslararası kamuoyunun dikkatini daha fazla bölgeye yöneltmeme çabasının bir sonucu olarak görülebilir. Yoksa, sadece sosyal medyada iktidara karşı ortaya konulan tepkinin bile tek başına Moskova’nın Bolotnaya Meydanı’nda yapılan protestolardan daha etkili olduğu ortada. Şimdi Rusya’nın bazı büyük şehirlerinde ve Moskova’nın Bolotnaya Meydanı’nda yapılan gösterilerden cesaret alan muhalifler, 24 Aralık’ta başkentte yapılması planlanan çok daha geniş katılımlı bir mitingin hazırlıklarına başladılar.

Durum böyle giderse, seçim sonuçlarına yönelik açıklamalar yapan Avrupa’lı ve Amerika’lı siyasilere “Siz kendi işinize bakın” diyerek dış güçleri Rusya’nın içişlerine karıştırmayacaklarını ifade eden Putin ve iktidarı, içeride yaşadığı ciddi imaj kaybının faturasını (Çoklarının hayalini kurduğu bir “Rus Baharı”yla ödemese bile) Mart ayında yapılacak olan Başkanlık seçimlerinde tekrar yaşanabilecek ciddi bir oy kaybıyla ödeyebilir.

Kısaca, Rusya’daki son seçim sonuçları, seçimlerin hemen öncesinde “Partisinin giderek halkın güvenini kaybettiğini” itiraf eden Vladimir Putin’i bir yerde haklı çıkarmış oldu. Şimdilik merak konusu olan şey ise, Mart ayında yapılacak Başkanlık seçimlerine resmen adaylık başvurusu yapan Putin’in, tabanda kaybettiği bu güveni yeniden kazanmak adına ne tür girişimlerde bulunacağı meselesidir.

Hayreddin Aydınbaş

Gündem Rusya